Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin qərarı mülkiyyət hüququnun toxunulmazlığı ilə bağlı ciddi suallar doğurur
Azərbaycanda mülkiyyət hüququnun toxunulmazlığı prinsipi növbəti dəfə ciddi hüquqi müzakirə mövzusuna çevrilib. Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 17 oktyabr 2025-ci il tarixli qətnaməsi ilə Həsənov X. X. oğlunun adına dövlət qeydiyyatından keçmiş və çıxarışla təsdiqlənmiş mənzil faktiki olaraq onun əlindən alınaraq Baxışova Nüşabə Şahbaz qızının xeyrinə verilib.
Halbuki mübahisə predmeti olan mənzil üzrə qanuni mülkiyyət hüququ hazırda da rəsmi qaydada Həsənov X. X. oğlu-nun adına qeydiyyatdadır və qüvvədədir.
Mübahisənin əsası: Cinayət hökmü ilə etibarsızlığı müəyyən edilmiş müqavilə
İddiaçı Baxışova Nüşabə Şahbaz qızı tələblərini 27 mart 2015-ci il tarixdə “Qarabağ Səyyar İnşaat” MMC ilə bağlandığı iddia edilən müqavilə ilə əsaslandırır. Lakin həmin müqaviləni bağlayan MMC-nin direktoru Telman Səlimov sonradan məhz bu bina üzrə mənzilləri qanunsuz satdığına görə ağır dələduzluq cinayətinə görə məhkum edilib.
Qüvvəyə minmiş cinayət hökmü ilə açıq şəkildə müəyyən olunub ki, “Qarabağ Səyyar İnşaat” MMC-nin və onun rəhbərinin həmin binada hər hansı mülkiyyət və ya sərəncam hüququ olmayıb. Başqa sözlə, müqavilə bağlayan tərəf səlahiyyətsiz olub və hüquqi baxımdan həmin əmlak üzərində heç bir hüquqa malik olmayıb.
Buna baxmayaraq, apellyasiya instansiyası cinayət işi üzrə qüvvəyə minmiş hökmü, müqaviləni bağlayan tərəfin səlahiyyətsiz olmasını və ən əsası, real mülkiyyətçi olan Həsənov X.X. oğlunun çıxarışla təsdiqlənmiş hüququnu lazımi hüquqi qiymətləndirmədən kənarda qoyub.
Konstitusion hüquqa ziddiyyət iddiası
Nəticədə iddiaçı, hüquqi baxımdan etibarsız sayılan və heç vaxt real mülkiyyət hüququ yaratmayan müqaviləyə əsaslanaraq, dövlət reyestrində qeydiyyatdan keçmiş mülkiyyətçidən üstün vəziyyətə gətirilib.
Bu yanaşma Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 29-cu maddəsində təsbit olunmuş mülkiyyət hüququnun toxunulmazlığı prinsipinə zidd olaraq qiymətləndirilir. Konstitusiyaya əsasən, mülkiyyət hüququ dövlət tərəfindən qorunur və qanunsuz olaraq heç kəs mülkiyyətindən məhrum edilə bilməz.
Hüquqşünasların fikrincə, dövlət qeydiyyatı və çıxarış institutu hüquqi sabitliyin əsas dayaqlarından biridir. Əgər çıxarışı olan qanuni mülkiyyətçi məhkəmə qərarı ilə öz əmlakından məhrum edilirsə, bu, gələcəkdə digər vətəndaşlar üçün də ciddi risk yarada bilər.
Hüquqi sabitlik və ictimai inam məsələsi
Məsələ artıq iki şəxs arasında mübahisə çərçivəsindən çıxaraq daha geniş ictimai əhəmiyyət kəsb edir. Sual açıq qalır: əgər dövlət qeydiyyatına və çıxarışa əsaslanan mülkiyyət hüququ məhkəmə qərarı ilə aradan qaldırıla bilirsə, vətəndaşların daşınmaz əmlak bazarına və hüquqi sistemə inamı necə qorunacaq?
Belə presedent hüquqi sabitliyi və əmlak dövriyyəsinin təhlükəsizliyini sarsıda, investisiya mühitinə mənfi təsir göstərə bilər.
İş Ali Məhkəmədədir
Hazırda iş Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin Mülki Kollegiyasının icraatındadır. Kassasiya şikayətinə hakim Elşad Şamayev baxacaq.
Tərəflər və ictimaiyyət bu iş üzrə qanunun aliliyinə, ədalət və hüquqi təhlükəsizlik prinsipinə əsaslanan obyektiv qərar gözləyir. Ümid edilir ki, Ali Məhkəmə məsələyə formal yanaşmayacaq, hüququn mahiyyətini əsas götürəcək və cinayət yolu ilə bağlanmış saxta müqavilələrin hüquqi nəticə doğura bilməyəcəyini bir daha təsdiqləyəcək.
Bu iş təkcə bir mənzil mübahisəsi deyil — bu, Azərbaycanda mülkiyyət hüququnun sabahı ilə bağlı ciddi sınaqdır.
Vəkil Vamiq Şükürov
VƏTƏNDAŞ BUNUNLA BAĞLI AŞAĞIDA QEYD OLUNAN QURUMLARA ÖZ ŞİKAYƏT ƏRİZƏSİNİ GÖNDƏRMİŞDİR.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Cənab
İlham Əliyevə
Surəti : Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse –
prezidenti Mehriban Xanım Əliyevaya Surəti: Azərbaycan Respublikası Ali Məhkəməsinin
sədri İnam Kərimova
Surəti: Azərbaycan Respublikası Prezidentinin köməkçisi
Azərbaycan Respublikası Prezidentinin
Administrasiyasının Hüquq-Mühafizə orqanları ilə
iş və hərbi məsələlər şöbəsinin müdiri Fuad
Ələsgərova
Surəti: Ali Məhkəmənin Hakimi Elşad Şamayevə
Bakı şəhəri Nəsimi rayonu Məhərrəmov küçəsi
ev 62 mənzil 85 ünvanında yaşayan Hacızadə
Samir Rahim oğlu
Abşeron rayonu Pirəkəşkül qəsəbəsi hərbi
şəhərcikdə yaşayan Həsənov Xalid Xaliq oğlu
tərəfindən
Ərizə–müraciət
Bu müraciəti yazmaq bizim üçün çox ağırdır. Çünki qanun dilində yox bir vətəndaşın içindən gələn ağrı dilində danışmaq məcburiyyətindəyik.
Yazaraq bildiririk ki, mən Hacızadə Samir Rahim oğlu “ŞAKİR” MTK-dan ev aldıqdan sonra sənədlər əsasında evə çıxarış alaraq (qoşma-1) evi notarial qaydada Həsənov Xalid Xaliq oğluna satmışam.
İlkin olaraq Nüşabə Baxışova adlı şəxs “Qarabağ Səyyar İnşaat” MMC ilə arasında birtərəfli bağlanmış müqavilə və maliyyə arayışı ilə məhkəməyə müraciət etmiş, bizim və “ŞAKİR” MTK-nın iştirakı olmadan Bakı apelyasiya məhkəməsinin hakimi İlham Kərimlinin 20.09.2022-ci il tarixli 2(103)-4646/2022 nömrəli qətnaməsi ilə bizə məxsus evin “Qarabağ Səyyar İnşaat” MMC tərəfindən N.Baxışovaya təhvil verilməsi qət edilmişdir. 05.12.2023-cü ildə isə yenə də bizim xəbərimiz və “Qarabağ Səyyar İnşaat” MMC –nin iştirakı olmadan Yasamal rayon icra və probasiya şöbəsinin icraçısı Aslanbəyli Aslan Yaşar oğlu ilə birlikdə B. Nüşabə qapını qıraraq evə soxulmaqla siqnalizasiya quraşdırıb Yasamal rayon Mühafizə Polisinə təhvil vermişdir.
Sonradan ayrı-ayrı məhkəmələrdə uzun sürən çəkişmələrdən sonra Nərimanov Rayon məhkəməsinin hakimi Ramin Nizaməddin oğlu Quliyevin 16.08.2024-cü il tarixli e-2(005)-1401/2024 nömrəli qətnaməsi ilə “ŞAKİR” MTK-dan bizə verilmiş protokol və bizim Əmlak Məsəlləri Dövlət Xidməti tərəfindən verilmiş çıxarışları ləğv etmişdir. Bakı Apellyasiya məhkəməsinin hakimi Sabit Bəhramzadə də 25.02.2024-ci il tarixli 2(103)-6491/2024 nömrəli qətnamə ilə çıxarışların ləğvini qüvvədə saxlamışdır. Hakim Ramin Quliyev həm də müvəqqəti təminat tədbirləri haqqında qərarları ilə bizim yarı təmirli evimizə girişi qadağan etmişdir .
Daha sonra AR Ali Məhkəməsinin hakimi Əhməd Nurməmmədovun 01.07.2025-ci tarixli 2(102)-2024-2025 nömrəli qərarı ilə İlham Kərimlinin 20.09.2022-ci il tarixli 2(103)-4646/2022 nömrəli qətnaməsi ləğv edilərək geri qaytarılmışdır. Lakin, Bakı Apellyasiya məhkəməsinin hakimi Namiq Cəfərov bizim iştirakimizla sübutları təqdim etməyimizə baxmayaraq çıxarışla bizə məxsus olan evin yenidən “Qarabağ Sİ” tərəfindən iddiaçı Nüşabəyə verilməsi barədə 17.10.2025-ci il tarixli 2(103)-5025/2025 nömrəli qətnamə çıxarmışdır.
Xüsusilə qeyd etmək istəyirik ki, “Qarabağ Sİ”-nin direktoru Səlimov Telman haqqında adı keçən binadan mənzil satmaq hüququ olmadığına görə Korrupsiyaya qarşı Mübarizə Baş İdarəsində araşdırma aparılmış, sonunda Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin 10 dekabr 2018-ci il tarixli 1(101)-706/2018 saylı hökmü ilə azadlıqdan məhrum olunmuşdur.
Əlavə olaraq Nüşabə sonradan “Qarabağ Sİ” haqqında olan cinayət işinə qoşularaq Apellyasiya şikayəti vermiş lakin, Bakı Apellyasiya Məhkəməsinin 7 mart 2024-ci il tarixli 1(103)-599/2024 nömrəli qərarı ilə apellyasiya şikayəti təmin edilməmişdir. Sonradan Ali Məhkəmə də 09.07.2024-cu il tarixli 1(102)-1609/2024 nömrəli qərarla (qoşma-6) Nüşabənin şikayətini təmin etməmişdir. Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin adı keçən qərarından da görünür ki, həmin adı keçən mənzilin nə Nüşabə nə də “Qarabağ Sİ” MMC-yə heç bir aidiyyatı yoxdur.
Məlumat üçün qeyd edirik ki, Nüşabə “Qarabağ Sİ” ilə birtərəfli müqavilə (qoşma-2) bağlayan zaman onlarla şəxsə qarşı dələduzluq etdiyinə görə həbsdə olmuşdur, sonradan “Qarabağ Sİ“ nin direktoru Hüseynov Telman müqaviləni ləğv etmişdir. Necə olur ki, Məhkəmə işində olan imzasız müqaviləyə Nüşabə sonradan imza ata bilir.
Lakin əfsuslar olsun ki, adları çəkilən hakimlərdən nə Ramin Quliyev nə Sabit Bəhramzadə nə də Namiq Cəfərov yuxarıda qeyd olunanların heç birini nəzərə almadı.
Bizi düşündürən ən ümdə məsələlərdən biri də odur ki, yuxarıda qeyd olunan hakimlərin heç biri “Qarabağ Sİ“MMC- nin direktoru Səlimov Telmanı çağırıb məhkəmədə dinləmədilər və adı keçən mənzilin “Qarabağ Sİ” ilə bağlılığını araşdırmayaraq bizim çıxarışlı mənzilin “Qarabağ Sİ” MMC-nə aidiyyatı olmadığı halda Nüşabəyə verilməsinə qərar verdilər.
Sonunda Nüşabənin əlində yalnız birtərəfli imzalanmış müqavilə olduğu halda, bizdə isə mühüm Dövlət sənədləri – mənzilin çıxarışı, Ali məhkəmənin əvvəlki qərarı, müqavilədə adı keçən “Qarabağ Sİ” barədə o binada mənzil satmaq hüququ olmadiğı barədə hökm və digər mötəbər sübutlar olmasına baxmayaraq kimə və nəyə güvənəcəyimizi bilmirik.
Hal hazırda iş Azərbaycan Respublikasının Ali Məhkəməsinin Hakimi Elşad Şamayevdədir.
Yekun olaraq qeyd olunanları bir cümlə ilə ifadə etsək – Necə olur ki, “ŞAKİR” MTK-nın binasındakı bizə məxsus çıxarışlı mənzili bina və mənzilə heç bir aidiyyatı olmayan “Qarabağ Səyyar İnşaat” MMC Nüşabəyə verməli olur, halbuki bütün Dövlət sənədləri və sübutlar bunun əksini deyir.
Qoşma : 1. Çıxarışlar 2 ədəd -2 vərəq
2. Nüşabə ilə “Qarabağ Sİ” MMC arasında bağlanan müqavilə və maliyyə arayışı-3
vərəq.
3. 1 saylı Bakı Ərazı İdarəsinin sənədi -1 vərəq.
4. ”Şakir MTK” tərəfindən verilmiş sənəd -1 vərəq
5. Azərbaycan Respublikasının Dövlət Şəhərsalma və Şəhərsalma Baş İdarəsi
tərəfindən 05.02.2024-cü il tarixli 3-35-1/2-373/2024 nömrəli məktub , qoşma ilə
birlikdə -3 vərəq.
6. Ali məhkəmənin 09.07.2024-cu il tarixli 1(102)-1609/2024 nömrəli qərarı – 13
vərəq.
7. Bakı Ağır Cinayətlər Məhkəməsinin “Qarabağ Sİ”-nin direktoru T.
Hüseynov barədə 10 dekabr 2018-ci il tarixli 1(101)-706/2018
nömrəli hökmü vərəq sayı çox olduğuna görə (28 vərəq) əlavə olunmur–Ali
məhkəmənin yuxarıdakı qərarında öz əksini tapıb).
Qeyd etmək istəyirik ki, bu və daha çox mötəbər sübutedici sənədlər bütün məhkəmə işlərində var.
Hacızadə Samir
Həsənov Xalid
Vəkil: Şükürov Vamiq
