Naxçıvanın inkişafı Azərbaycanın yeni strateji mərhələsinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Cənab Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri zamanı Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibə də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət başçısının müsahibəsində Naxçıvanın təhlükəsizliyi, enerji təminatı, nəqliyyat imkanları, iqtisadi potensialı və qarşıdakı inkişaf perspektivləri ilə bağlı mühüm fikirlər səsləndirilib.
Müsahibənin diqqətçəkən məqamlarından biri Naxçıvanın enerji təhlükəsizliyi ilə bağlı məsələlərin artıq yeni mərhələyə keçməsi barədə verilən mesajdır. Prezident İlham Əliyev bildirib ki, Naxçıvan üçün vacib məsələlərdən biri olan enerji təhlükəsizliyi həllini tapıb və bundan sonra əsas hədəflərdən biri muxtar respublikanın enerji ixrac edən əraziyə çevrilməsidir. Bu yanaşma Naxçıvanın yalnız daxili tələbatını ödəyən region kimi deyil, Azərbaycanın ümumi enerji strategiyasına töhfə verən mühüm mərkəz kimi formalaşdırılmasını nəzərdə tutur.
Naxçıvanın enerji potensialının artırılması regionun iqtisadi imkanlarının genişləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir. Azərbaycanın son illərdə yaşıl enerji sahəsində həyata keçirdiyi layihələr, bərpaolunan enerji mənbələrindən istifadənin genişləndirilməsi və enerji ixracının coğrafiyasının artırılması Naxçıvan üçün də yeni perspektivlər yaradır. Prezidentin müsahibəsində səsləndirilən fikirlər göstərir ki, Naxçıvanın gələcək inkişafında enerji sektoru mühüm iqtisadi dayaqlardan birinə çevriləcək.
Müsahibədə Naxçıvanın Azərbaycanın digər əraziləri ilə nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi məsələsi də xüsusi yer tutur. Bu istiqamətdə həm Ermənistan ərazisindən keçəcək Zəngəzur bağlantısı, həm də İran ərazisindən keçən Araz dəhlizi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycanın əsas hissəsindən Naxçıvana daha qısa və alternativ marşrutların yaradılması regionun iqtisadi və logistika imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Ölkə Başçısı daha əvvəl də qeyd edib ki, bu bağlantıların formalaşması nəticəsində Naxçıvan, Şərqi Zəngəzur və Qarabağın vahid iqtisadi və nəqliyyat məkanında birləşdirilməsi mümkün olacaq.
Nəqliyyat imkanlarının genişlənməsi təkcə Azərbaycan daxilində əlaqələrin yaxşılaşdırılması demək deyil. Naxçıvanın Türkiyə, İran və daha geniş coğrafiya ilə əlaqələrinin möhkəmlənməsi onun regional tranzit mərkəzinə çevrilməsinə şərait yarada bilər. Bu baxımdan yeni yolların və kommunikasiyaların yaradılması həm Azərbaycanın iqtisadi maraqlarına, həm də region ölkələri arasında ticarət və əməkdaşlığın genişlənməsinə xidmət edir.
Cənab Prezidentin müsahibəsində Naxçıvanın inkişafına kompleks yanaşmanın tətbiq ediləcəyi də aydın şəkildə görünür. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq prosesi ilə paralel olaraq Naxçıvanda da şəhərsalma, kənd təsərrüfatı, suvarma, turizm və yaşıl enerji sahələrində mühüm layihələrin reallaşdırılması nəzərdə tutulur. Naxçıvan şəhərinin və muxtar respublikanın digər şəhərlərinin Baş Planlarının hazırlanması bu inkişaf strategiyasının sistemli xarakter daşıdığını göstərir.
Xüsusilə suvarma və kənd təsərrüfatı ilə bağlı layihələr Naxçıvan üçün sosial-iqtisadi baxımdan böyük əhəmiyyətə malikdir. Muxtar respublikanın təbii-coğrafi xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla su ehtiyatlarından səmərəli istifadə, müasir suvarma sistemlərinin qurulması və kənd təsərrüfatının məhsuldarlığının artırılması regionun iqtisadi dayanıqlığını gücləndirə bilər. Turizm sahəsində yeni imkanların yaradılması isə Naxçıvanın zəngin tarixi-mədəni irsindən daha geniş istifadə edilməsinə şərait yaradacaq.
Müsahibədə səslənən fikirlərdən biri də Naxçıvanın regional əməkdaşlıq baxımından gələcək rolunun daha da artacağına işarə edir. Zəngəzur bağlantısının və digər nəqliyyat layihələrinin reallaşması təkcə Azərbaycan üçün deyil, Ermənistan, Türkiyə, İran və digər region ölkələri üçün də yeni iqtisadi imkanlar yarada bilər. Azərbaycanın mövqeyində əsas məqsəd qarşıdurma deyil, qarşılıqlı faydaya əsaslanan əməkdaşlıq mühitinin formalaşdırılmasıdır. Bu yanaşma Cənubi Qafqazda sülh və sabitliyin iqtisadi əsaslarının möhkəmləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir.
Ölkə Başçısının müsahibəsində Naxçıvanla bağlı səsləndirdiyi fikirlər, əslində, muxtar respublikanın inkişafına dövlət siyasətinin necə dəyişdiyini də göstərir. Əvvəllər əsas diqqət təhlükəsizlik və enerji təminatı kimi həyati məsələlərin həllinə yönəlirdisə, artıq gündəlikdə inkişaf, ixrac, tranzit, turizm, kənd təsərrüfatı və müasir şəhərsalma kimi daha geniş məsələlər dayanır. Bu dəyişiklik Naxçıvanın qarşısında yeni iqtisadi və sosial imkanların yarandığını göstərir.
Naxçıvanın gələcək inkişafı Azərbaycanın ümumi regional strategiyası ilə sıx bağlıdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı bərpa-quruculuq işləri ilə Naxçıvanda həyata keçiriləcək layihələrin bir-birini tamamlaması ölkənin qərb istiqamətində vahid inkişaf məkanının formalaşmasına imkan verəcək. Bununla yanaşı, enerji və nəqliyyat layihələrinin genişlənməsi Azərbaycanın regional iqtisadi əlaqələrdə mövqeyini daha da gücləndirəcək.
Beləliklə, 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvanda keçirilən müsahibə yalnız muxtar respublikanın cari vəziyyətinə dair fikirlərin ifadəsi deyil, həm də qarşıdakı dövr üçün müəyyənləşdirilən inkişaf istiqamətlərinin təqdimatı kimi qiymətləndirilə bilər. Təhlükəsizlik məsələlərinin həll olunması, enerji potensialının ixrac imkanlarına çevrilməsi, yeni nəqliyyat bağlantılarının yaradılması və genişmiqyaslı sosial-iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi Naxçıvanın yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoyduğunu göstərir. Bu mərhələdə əsas məqsəd Naxçıvanın Azərbaycanın ümumi iqtisadi sistemində rolunu daha da artırmaq, onun regional əlaqələrdə mövqeyini möhkəmləndirmək və əhalinin rifahına xidmət edən davamlı inkişaf mühiti yaratmaqdır.
Elşən Səfərov
YAP Ağcabədi rayon təşkilatının əməkdaşı
