Kembric Universitetinin alimləri beyinə təsir etməklə çəki itirməyə kömək edə biləcək iki fərqli mexanizm müəyyən ediblər.
Tədqiqatın nəticələri “Nature Metabolism” jurnalında dərc olunub.
Alimlər iştahanın və maddələr mübadiləsinin tənzimlənməsində iştirak edən GIPR – qlükozadan asılı insulinotrop polipeptid reseptorunun rolunu araşdırıblar. Bunun üçün reseptorun beynin müəyyən nahiyələrində olmadığı genetik modifikasiya edilmiş siçanlardan istifadə edilib.
Məlum olub ki, GIPR-ni aktivləşdirən preparatlar əsasən beyin kötüyünə təsir göstərir. Bu nahiyədə reseptorun aktivləşdirilməsi iştahın azalmasına və bədən çəkisinin aşağı düşməsinə səbəb olub.
Eyni reseptorun bloklanması isə fərqli mexanizmlə təsir göstərib. Bu halda əsas rol hipotalamusa məxsus olub. Alimlərin fikrincə, hipotalamusdakı GIPR toxluq siqnallarına beynin reaksiyasını məhdudlaşdıran bir növ “əyləc” rolunu oynayır. Reseptorun bloklanması toxluq siqnallarının daha güclü təsir göstərməsinə imkan verir. Bu isə qida qəbulunun və bədən çəkisinin azalmasına səbəb olur.
Tədqiqatçılar həmçinin müəyyən ediblər ki, GIPR-nin bloklanması piylənmənin müalicəsində istifadə olunan, o cümlədən GLP-1 reseptorlarına təsir edən digər preparatların effektini gücləndirə bilər. Bu prinsip hazırda hazırlanmaqda olan bəzi dərmanlarda artıq tətbiq edilir. Lakin belə kombinasiyaların effektivliyi və təhlükəsizliyi hələ klinik sınaqlarda təsdiqlənməlidir.
Alimlərin fikrincə, nəticələr müasir arıqlama preparatlarının təsir mexanizmlərini daha yaxşı anlamağa kömək edir. Gələcəkdə beynin müxtəlif nahiyələrindəki mexanizmlərə eyni vaxtda təsir edən daha effektiv dərman kombinasiyalarının hazırlanması və daha az yan təsirlə daha çox çəki itkisinə nail olunması mümkün ola bilər.
Bununla belə, tədqiqatın yalnız siçanlar üzərində aparıldığı nəzərə alınmalıdır. Aşkar edilən mexanizmlərin insanlarda da eyni şəkildə işləyib-işləməyəcəyi hələ məlum deyil.
