Ağdam 30 ilə yaxın dövrdə Ermənistanın dağıdıcılıq siyasətinin ən ağır izlərini daşıyan rayonlardan biri olmuşdur. 23 iyul 1993-cü ildə erməni silahlı qüvvələri tərəfindən işğal edilən Ağdam tamamilə viran qoyulmuş, tarixi abidələr məhv edilmiş, minlərlə hektar ərazi minalarla çirkləndirilmişdir. Lakin Azərbaycan xalqı bu torpaqlara qayıdacağı günə olan inamını heç vaxt itirməmişdir. 2020-ci il noyabrın 20-si həmin inamın gerçəyə çevrildiyi gün oldu. Bu il Ağdamın işğaldan azad edilməsinin 5 ili tamam olur və bu beş illik dövr Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin əsasını təşkil edir. Ağdamın azad olunması hərbi-siyasi balansın Azərbaycanın xeyrinə tam dəyişdiyi bir zamanda baş verdi. 27 sentyabr 2020-ci il tarixində başlayan Vətən müharibəsi Azərbaycanın tarixi ədaləti bərpa etmək əzminin təcəssümü idi. Azərbaycan Ordusu düşmən istehkamlarını darmadağın edərək ardıcıl uğurlar qazandı. Şuşanın azad edilməsi Ermənistan ordusunun tam çöküşü demək idi. Bu reallıq Ermənistanı 10 noyabr 2020-ci il bəyanatına imza atmağa məcbur etdi. Bəyanata əsasən Ağdam rayonu 20 noyabrda Azərbaycana təhvil verildi və Azərbaycan Ordusunun bölmələri həmin gün Ağdama daxil olaraq bayrağımızı ucaltdı. Ağdamın bir güllə atılmadan qaytarılması, Prezident İlham Əliyevin yüksək diplomatik ustalığının və müharibə dövründə apardığı dəmir məntiqə əsaslanan hərbi-siyasi strategiyanın nəticəsi idi. Bu, Azərbaycanın regional liderliyinin, beynəlxalq nüfuzunun artmasının və güclü dövlət modelinin açıq təcəssümü idi. İşğaldan azad olunduğu gündən etibarən Ağdam rayonunda genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri həyata keçirilir. Bərpa işləri təkcə fiziki strukturların qurulması deyil, həm də sosial, iqtisadi və mədəni mühitin dirçəlişi prosesidir. “Ağdam şəhərinin Baş planı” əsasında şəhərin memarlıq-konseptual çərçivəsi formalaşdırılıb. Ağıllı idarəetmə, ekoloji davamlılıq və müasir şəhərsalma prinsipləri bu prosesin əsasını təşkil edir. İnfrastrukturun yaradılması üçün yeni yollar, su və elektrik şəbəkələri, kommunikasiya xətləri çəkilir. “Ağdam Sənaye Parkı” regionun iqtisadi aktivliyini artıracaq əsas layihələrdən biridir. Ağdamda dini-mədəni irsin bərpası xüsusi diqqət mərkəzindədir. Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva tərəfindən Ağdam məscidinin ziyarəti və burada müqəddəs “Qurani-Kərim”in təqdim olunması həm mənəvi, həm tarixi, həm də siyasi baxımdan böyük simvolik məna daşıyır. Bu, Azərbaycanın təkcə torpaqlarına deyil, tarixi kimliyinə, mədəni dəyərlərinə və mənəvi irsinə qayıdışının ifadəsidir. Bu beş ildə Ağdam “Böyük Qayıdış” proqramının model bölgələrindən birinə çevrilib. Burada tətbiq olunan strategiyalar Azərbaycanın işğaldan azad olunmuş bütün əraziləri üçün nümunə rolu oynayır. Şəhər həm yaşayış məskəni, həm sənaye mərkəzi, həm də mədəniyyət ocağı kimi yenidən formalaşdırılır. Yeni məktəblər, xəstəxanalar, mədəniyyət evləri, parklar salınır. Bu, Ağdamın yeni həyatının başlanğıcıdır. Ağdam bu gün Azərbaycanın siyasi iradəsinin, iqtisadi gücünün və milli birliyinin simvoludur. Rayonun bərpasına ayrılan diqqət, dövlətin bu prosesə birbaşa rəhbərlik etməsi və Prezident İlham Əliyevin hər dəfə Ağdam səfərlərində apardığı nəzarət, dövlətimizin azad olunmuş ərazilərə qayıdışı strateji prioritet kimi müəyyən etdiyini göstərir. Beş il ərzində görülən işlər Ağdamın tamam yeni bir şəhər kimi formalaşdığını sübut edir. Qarşıdakı illərdə isə Ağdamın Cənubi Qafqazın ən müasir, ən yaşıl və ən innovativ şəhərlərindən birinə çevrilməsi tam realdır. Bu rayon təkcə öz sakinləri üçün deyil, bütün Azərbaycan üçün milli iradə və yenidən doğuluşun simvoludur. Ağdamın azad edilməsinin 5 illiyi münasibətilə bütün xalqımızı təbrik edirik. Bu qələbəni bizə yaşadan bütün qəhrəman şəhidlərimizin ruhu qarşısında baş əyirik. Ağdamın dirçəlişinin başlanğıc nöqtəsi olan bu möhtəşəm gün, Azərbaycanın gələcəyə doğru daha inamla irəliləməsinin rəmzidir.
Fərid Mustafayev
YAP Yasamal rayon Elm və Təhsil Nazirliyinin Torpaqşünaslıq və Aqrokimya İnstitutu üzrə ərazi partiya təşkilatının sədr müavini
