Azərbaycanın İkinci Qarabağ – 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı möhtəşəm Qələbə təkcə bir hərbi nailiyyət deyil, həm də yüzilliklər boyu xalqımızın azadlıq, ədalət və milli ləyaqət uğrunda apardığı mübarizənin parlaq nəticəsidir. Uzun illərdən bəri Ermənistanın işğalı altında olan doğma torpaqlarımızın azad edilməsi, ərazi bütövlüyümüzün və tarixi ədalətin bərpası xalqımızın çoxəsrlik dövlətçilik tarixinin ən şərəfli səhifəsidir. Bu Qələbə həm də bölgəmizdə yeni reallıqların, sülh və ədalət əsasında qurulacaq gələcəyin bünövrəsini qoydu.
44 günlük müharibə xalqımızın iradəsinin, milli birliyinin və Ali Baş Komandan, Prezident cənab İlham Əliyevin müdrik, qətiyyətli siyasətinin təntənəsi oldu. Bu Qələbə sübut etdi ki, Azərbaycan xalqı öz torpağını, azadlığını və dövlətini qorumağa hər an hazırdır. Bu Zəfərlə biz təkcə işğal altındakı ərazilərimizi azad etmədik, həm də düşmənin illərlə dünyaya sırımağa çalışdığı saxta mifləri, yalan təbliğatı darmadağın etdik.
Ermənistanın növbəti hərbi təxribatına və terror hücumlarına cavab olaraq Azərbaycan Ordusu 2020-ci il sentyabrın 27-də Vətən müharibəsinə başladı. Bu müqəddəs müharibənin əsas məqsədi torpaqlarımızın azad edilməsi, BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin icrasının təmin olunması, yüz minlərlə məcburi köçkünün doğma yurdlarına qayıtması və ədalətin bərpası idi. Bu 44 gün ərzində Azərbaycan xalqı bir yumruq kimi birləşdi, ordusuna dayaq oldu, hər bir azərbaycanlı ön və arxa cəbhədə öz payına düşən məsuliyyəti ləyaqətlə yerinə yetirdi.
Döyüş meydanında rəşadət göstərən Azərbaycan əsgəri, müasir texnologiyalara yiyələnmiş ordumuzun qəhrəmanlığı, xalqımızın sarsılmaz ruhu, dövlət rəhbərliyinin siyasi iradəsi və diplomatik uzaqgörənliyi bu tarixi Qələbəni mümkün etdi. Düşmənin illərlə qurduğu istehkamlar, miflər, yalanlar – hamısı Azərbaycanın əzmi qarşısında darmadağın oldu.
Rəşadətli Azərbaycan Ordusunun hər zəfər addımı xalqımızın qəlbində böyük ruh yüksəkliyi yaratdı. 3 oktyabrda Suqovuşanın, 4 oktyabrda Cəbrayılın, 9 oktyabrda Hadrutun, 17 oktyabrda Füzulinin, 20 oktyabrda Zəngilanın, 25 oktyabrda Qubadlının və nəhayət, 8 noyabrda Qarabağın tacı – Şuşa şəhərinin azad olunması ilə düşmənin müqavimət gücü tam qırıldı. Ümumilikdə 300-dən çox yaşayış məntəqəsi, mühüm strateji yüksəkliklər işğaldan azad edildi.
Müharibənin nəticəsi olaraq Ermənistan kapitulyasiyaya məcbur edildi. Azərbaycan xalqı isə 30 ilə yaxın işğala son qoyaraq, bir güllə atmadan Ağdam, Kəlbəcər və Laçını azad etdi. Beləliklə, 2020-ci ilin noyabrında dövlətçiliyimizin ən qürurverici səhifəsi qızıl hərflərlə tarixə yazıldı.
Bu möhtəşəm qələbə heç də təsadüf deyildi. Ulu Öndər Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu müasir dövlətçilik və ordu quruculuğu siyasətinin məntiqi nəticəsi idi. Onun uzaqgörən strategiyasını ardıcıl şəkildə həyata keçirən Prezident İlham Əliyev illərlə planlı və məqsədyönlü şəkildə həm hərbi, həm iqtisadi, həm də diplomatik cəbhədə ölkəmizi gücləndirdi. Azərbaycan diplomatiyası beynəlxalq arenada haqq səsimizi dünyaya çatdırdı, informasiya müharibəsində də üstünlük qazandı. 44 günlük Vətən müharibəsi Azərbaycanın yeni yüksəliş mərhələsini başlatdı. Böyük Qayıdış proqramı, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda bərpa-quruculuq işləri, müasir şəhərlərin və kəndlərin salınması, “ağıllı kənd” layihələri bu Qələbənin davamı kimi xalqımızın yenidən doğuluşunun rəmzinə çevrildi.
Lakin Ermənistan revanşist qüvvələrinin sonrakı illərdə törətdiyi təxribatlar bir daha göstərdi ki, düşmən hələ də reallıqlarla barışmaq istəmir. 2023-cü ilin sentyabrında isə dövlətimizin qətiyyətli mövqeyi bir daha öz sözünü dedi. Azərbaycan Ordusu 19–20 sentyabr 2023-cü il tarixlərində həyata keçirdiyi lokal antiterror tədbirləri ilə Qarabağda separatçı rejimin qalıqlarına son qoydu, ərazilərimizdə tam suverenliyi bərpa etdi. Cəmi bir sutkadan az çəkən bu əməliyyatlar ordumuzun yüksək peşəkarlığını, dəqiq planlaşdırmanı və dövlət rəhbərliyinin siyasi iradəsini bir daha nümayiş etdirdi. Bu əməliyyatlar nəticəsində Azərbaycan dövləti öz suveren hüquqlarını bərpa etdi, qanunsuz silahlı birləşmələr tərksilah olundu, konstitusiya quruluşu tam təmin edildi. Bu, həm də 44 günlük Zəfərin məntiqi davamı idi – 30 illik münaqişə artıq tarixə qovuşdu.
Elə bu səbəbdən də Prezident İlham Əliyevin Sərəncamı ilə 20 sentyabr tarixi – Dövlət Suverenliyi Günü kimi təsbit edildi. Bu tarix Azərbaycanın ərazi bütövlüyünü və dövlət müstəqilliyini tam bərpa etdiyi, bütün sərhədlərində suveren hakimiyyətini təmin etdiyi gün kimi tarixə düşdü. Dövlət Suverenliyi Günü Zəfər Gününün təntənəsi ilə səsləşir və bir-birini tamamlayan milli qürur bayramları kimi xalqımızın birliyini, dövlətimizin əzəmətini simvolizə edir. 44 günlük Vətən müharibəsindən 19–20 sentyabr antiterror əməliyyatlarına qədər keçən yol Azərbaycan xalqının qüdrətinin, milli ruhunun və müstəqil dövlətçilik iradəsinin parlaq təcəssümüdür. Bu Zəfərlər Azərbaycanı qalib dövlət, xalqımızı isə qalib millət kimi tarixə həkk etdi. Tarixi Zəfər Günü, Dövlət Suverenliyi Günü – bunlar artıq xalqımızın milli fəxarət salnaməsinin ayrılmaz hissələridir.
Hər iki tarix bizə bir daha xatırladır ki, bu Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanların, dövlətinə inanan, ordusuna güvənən, liderinə sadiq olan xalqın qarşısında heç bir qüvvə dayana bilməz.
Zahid Cəfərov
YAP Yasamal rayonu “Z.Xəlilov küç.33” (BDU) ünvanı üzrə ərazi partiya təşkilatının sədri, BDU-nun Hüquq fakültəsinin professoru, h.e.d, Qərbi Azərbaycan İcması İdarə Heyətinin üzvü, Hüquq Komissiyasının və Böyük Qarakilsə rayon icmasının sədri
